parallax background

Panik Atak & Panik Bozukluk

Depresyon
26 Nisan 2017
Vajinismus ve Çözüm Yolları
9 Aralık 2017

PANİK Bozukluk ve Panik Atak

Panik Bozukluk, tekrarlayan ve beklenmedik panik ataklar, atakların tekrar olacağı korkusuyla ortaya çıkan ruhsal bir hastalıktır. Panik atak'ların temel özelliği, birdenbire nedensiz ve yoğun bir korkuyla, huzursuzluk duygusunun ortaya çıkmasıdır. Yaşanan bu yüksek anksiyete (korku) düzeyine nefes darlığı, çarpıntı, göğüs ağrısı, terleme gibi güçlü bedensel duyumların eşlik etmesi, bulunulan ortamlardan kaçmak ya da uzaklaşmak için yoğun bir istek duyulması panik atak'ın diğer özellikleridir. Panik atak sırasında belirtiler hızla ortaya çıkar, şiddeti giderek artan bir tempo ile başlangıcından sonraki 10 dk içinde doruğa ulaşır.

Panik Atak genellikle nedensiz, aniden ortaya çıkar. Yaşayanlar bu durumu çok korkutucu, dehşet verici ve yaşamlarının en kötü deneyimi olarak tanımlarlar. Çoğu artık sonunun geldiği duygusunu yaşamıştır. Bu belirtileri yaşan kişiler kalp krizi geçirdiğini, felç olacağını, bayılacağını, kontrolünü kaybedip delireceğini, çoğu kez de öleceğini düşünür. Panik bozukluk hastalarının yaklaşık yüzde 10-40'ı korku olmaksızın oluşan panik ataklar da yaşayabilmektedir. Sadece fiziksel belirtilerin (çarpıntı, ışık çarpması, göğüs sıkışması, terleme yada titreme gibi) oldugu dönemler yaşanabilir, maskeli panik de denilebilir, yanlış teşhislere ve bedensel sorunmuş gibi algılanmalara yol açabilir.

PANİK ATAK NEDEN OLUR?

Genellikle nedensiz, aniden ortaya çıkar. Yaşayanlar bu durumu çok korkutucu, dehşet verici ve yaşamlarının en kötü deneyimi olarak tanımlarlar. Çoğu artık sonunun geldiği duygusunu yaşamıştır. Bu belirtileri yaşayan kişiler kalp krizi geçirdiğini, felç olacağını, bayılacağını, kontrolünü kaybedip delireceğini, çoğu kez de öleceğini düşünür.

O sırada yapmakta oldukları etkinlikleri sürdürmek güçleşmiş, hatta olanaksız hale gelmiştir. Kendilerini yaşamsal bir tehlike içinde hissederek o ortamdan uzaklaşmaya çabalarlar.

Bazen ataklar gece uykuda da gelebilir, panik atak genellikle 15- 20 dk içinde sonlanır, ancak bazen süresi birkaç saate kadar uzayabilir. Panik atak hızla tıbbi yardım arayışına neden olur. Bu kişiler ilk önce acil servislere, daha sonra da iç hastalıkları (dahiliye), kalp hastalıkları (kardiyoloji) ve sinir hastalıkları (nöroloji) uzmanlarına başvururlar. Yapılan araştırmalarda panik belirtiler öncesinde genelikle bir yakının ölümü, eşinden ayrılma, kişiler arası çatışma gibi sıkıntı verici yaşam olaylarının bulunduğu gösterilmiştir.

PANİK ATAK TÜRLERİ:

1. Beklenmedik Ataklar: Nedensiz, birden ortaya çıkan nöbetler. Panik bozuklukta bu tür ataklar vardır.
2. Duruma bağlı olanlar: Korkulan bir kedi, köpek veya başka bir nesneyle yada bir durum karşısında ortaya çıkar.
3. Durumsal yatkınlık gösterilen panik atak'lar : Genellikle destekleyici bir etken vardır, ama her zaman panik oluşmaz. Örneğin araba kullanırken panik atak oluşmaktadır.
Bazen araba kullandıktan sonra panik atak geçirmektedir...
Panik Atak'ın 13 bedensel bilişsel belirtisi vardır. Bunlardan 4 tanesinin olması nöbet için yeterlidir çoğunlukla 7-10 arası belirti yaşanmaktadır. Nöbet hızlı başlangıçlıdır 10 dakikada zirveye çıkar. Bazen yarım veya bir saat sürebilir.

PANİK ATAK'TA GÖRÜLEN BELİRTİLER:

1. Çarpıntı, kalp atışlarını duyumsama, kalbin yerinden fırlayacakmış gibi olması, göğüste basınç bazen sol kola yayılan ağrı ve uyuşmalar.
2. Terleme (Sıcak-Soğuk boşalımlar, bazen üşüme bazen alevlerin basması hissi)
3. Titreme, sarsılma, itilme hissi
4. Boğulma ve nefes alamama hali (Boğazda düğümlenme veya bir yumru, tıkanma hissi)
5. Soluğun kesilmesi (Derin nefes alma ihtiyacı, havanın yetmemesi gibi hisler)
6. Göğüste daralma, sıkışma, ağrı duyumsama
7. Bulantı, karında ağrı, şişkinlik, gaz oluşması, geğirti. (Bazen mideden başlayıp boğaza doğru yayılan kalkışma rahatsızlık hali)
8. Baş dönmesi, sersemlik hissi, düşecekmiş ya da bayılacakmış gibi olma hali
9. Derealizasyon (Gerçek dışılık duyguları panik yaşandığında olaylar bir sis perdesinin gerisinde algılanır, cisimler, küçülür her şey bulanıklaşır, ya da depersonalizasyon (Benliğinden ayrılmış olma hali; sanki bedenle ruh birbirinden ayrılıyor ve kişide kendisini hissedememe, algılayamama, kendisine yabancılaşma durumu oluşur.)
10. Panik atak anında kontrolünü kaybedeceği yada çıldıracağı korkusu (Kendisine, çocuklara, çevreye zarar verme korkusu)
11. O esnada "yaşamım buraya kadarmış" duygususu, ölüm korkusu
12. Ellerde, kollarda, bacaklarda, başta ve birçok yerde uyuşmalar, yanmalar, karıncalanmalar, diken diken olma halleri
13. Üşüme, ürperme ya da ateş basmaları

PANİK ATAK NE KADAR SÜRER?

Panik atak genellikle nedensiz yani spontan olarak ortaya çıkar, şiddeti giderek artan bir tempo ile başlangıcından 10 dk içinde doruğa ulaşır. Panik atağı genellikle 15-30 dakikada sonlanır. Ancak süresi birkaç saate kadar uzayabilir.

PANİK ATAK ÖLDÜRÜR MÜ?

Panik atagi sırasında kardiyak (kalp çarpıntısı, göğüs ağrısı, uyuşma gibi) belirtiler ön planda görülmesi nedeniyle kişiler kalp krizi gecirebilecekleri korkusuyla sık olarak ilk başvuru acil servislere yada kardiyoloji polikliniklerine yaparlar. Genelde acil servislere ‘kalp krizi, astım atağı, beyin kanaması geçiriyorum’ diye başvururlar.

Fakat panik atak ölümcül değildir, ataktan 15-30 dk sonra her şey normale döner. En sık görülen belirtiler kardiyak, gastrointestinal (mide barsak bölgesinde ağrı gibi) ve norolojik belirtiler (başağrısı, başdönmesi, baygınlık hissi, uyuşma) olduğu için yanlış değerlendirilip acil sorun gibi hissedilebilir.

HER PANİK ATAK GEÇİREN PANİK BOZUKLUK OLUR MU?

Hayır her panik atak geçiren panik bozukluk olmaz. Panik ataklar ile birlikte yeni bir atak geçirme beklentisi ve korkusu mevcutsa, bu gergin bekleyiş de kişinin gündelik yaşamını sekteye uğratacak boyuta varmışsa o zaman bu durum panik bozukluk olarak adlandırılır. Panik bozukluk, alevlenmeler ve remisyonlarla (düzelmeler) seyreden, süregen bir gidiş göstermektedir. Panik bozukluk ortaya çıkmadan önce bir takım öncü belirtilerin olduğu bir dönem yaşanabilir. Bu dönemde depersonalizasyon (kendine yabancılaşma) ,fobiler, uyku bozuklukları, sağlıkla ilgili kaygılar, nefes alma problemleri, atipik göğüs ağrıları, baş agrısı, migren, görme bulanıklığı, baş dönmesi gibi hem ruhsal hem bedensel belirtiler görülebilir. Belirtiler öncesinde genelikle sıkıntı verici yaşam olayları, ani beklenmedik hastalık haberleri, yakın kaybı, eşten ayrılma gibi stresli durumlar olduğu görülebilir.

PANİK ATAKLARIN YA DA PANİK BOZUKLUKLARIN TEDAVİSİ VAR MI?

Evet her ikisinin de tedavisi vardır. Tedavide anksiyolitik ve antidepresan ilaçlar tek olarak ya da bu ilaçlarla birlikte psikoterapi teknikleri de kullanılabilir. panik bozuklukta yapılan calışmalar kronikleşme eğiliminin yüksek olduğunu göstermektedir, yüzde 40 oranındadır, tedavi edilmesi bu yüzden önemlidir. Yasam kalitesini etkileyen bir sorundur.

PANİK BOZUKLUK EN SIK HANGİ YAŞTA ORTAYA ÇIKAR?

Panik bozukluk genellikle ergenlik ile 30 yaş arasında başlamaktadır. Ortalama başlangıç yaşı 25'tir ve tedavi için başvuranların çoğu 25-45 yaşlarındadır. Yaşlandıkça panik bozukluğun sıklığı azalmakta ve 65 yaş üzerinde ise nadiren görülmektedir.

PANİK ATAK EN SIK KİMLERDE GÖRÜLÜR?

En sık kadınlarda görülür, erkeklere göre 2-3 kat fazladır. Toplumda yaşam boyu görülme sıklığı yüzde 3-4 oranındadır

HANGİ KİŞİLER PANİK HASTALIĞINA YATKINDIR?

Panik bozuklukta C kümesi kişilik bozuklukları oldukça yaygındır. Kaçıngan kişilik bozuklugu yüzde 20-30, bağımlı kişilik bozukluğu yüzde 10-20, obsessif kompulsif kişilikbozukluğu yüzde 15 civarındadır. Bağımlılık, kendini öne sürememe, güvensizlik ve takıntılı olma gibi kişilik özellikleri soruna yatkınlık oluşturmaktadır. .-

 

Soru Sormak İstiyorum

Psikologlara soracağınız tüm sorular cevap garantili ve ücretsizdir.

//]]>